Trafikte kural ihlallerine karşı en ağır yaptırım paketlerinden biri geliyor. Yeni düzenleme ile birlikte; plakasız araç kullanma, plakanın okunmasını engelleyecek müdahaleler, sahte plaka, saldırgan sürüş, kırmızı ışık ihlallerinin tekrarı, “dur” ihtarına uymayıp kaçma, seyir halinde telefon kullanma, uyuşturucu/alkol denetimini reddetme, motosikletle akrobatik hareketler ve hatta trafik ihlalini sosyal medyada övme/özendirme gibi fiillere yüksek para cezaları, trafikten men, ehliyete el koyma ve bazı durumlarda ehliyet iptali gibi sonuçlar öngörülüyor.
Metinde yer alan değişiklik taslağı, Karayolları Trafik Kanunu’nda çok sayıda maddeyi güncelliyor; özellikle “plaka güvenliği”, “hız” ve “kural ihlalini tekrarlama” başlıklarında cezalar katlanarak artıyor. Düzenlemenin en dikkat çeken yönlerinden biri de, bazı ihlallerde “ceza ödeyip yola devam” dönemini kapatacak şekilde men süresi dolsa bile araç tesliminin, eksiklik giderilmeden yapılmayacak olması.
Aşağıda yeni tarifenin öne çıkan maddeleri ve getirdiği sonuçlar yer alıyor.
Plaka İhlallerine Rekor Ceza: “Plaka Uygun Hale Gelmeden Araç Teslim Yok”
Düzenleme, plaka ile oynama ve plakasız/sahte plaka kullanımını en ağır başlıklardan biri haline getiriyor.
Plakasız araç kullanma
-
46.000 TL idari para cezası
-
30 gün trafikten men
-
Metin detayında ayrıca sürücü belgesinin 30 gün geri alınması da düzenleniyor.
Plakanın okunmasını engelleme / plaka ile oynama
-
Plakanın farklı okunmasına ya da okunamamasına bilerek neden olacak şekilde değişiklik yapanlara:
-
140.000 TL + 30 gün trafikten men
-
-
Bir yıl içinde tekrar (iki veya daha fazla kez) halinde:
-
280.000 TL + 60 gün trafikten men
-
Sahte plaka / başka araca ait plaka
-
Sahte plaka, tescil kaydı bulunmayan plaka veya başka araca ait plaka kullananlara:
-
140.000 TL + 30 gün ehliyete el koyma + 30 gün trafikten men
-
-
Bir yıl içinde tekrar:
-
280.000 TL + 60 gün ehliyete el koyma + 60 gün trafikten men
-
-
Ayrıca Türk Ceza Kanunu (TCK) 204 kapsamında adli süreç de devreye girebilecek.
Kritik hüküm: Araç teslim şartı
Metindeki açık düzenleme şu sonucu getiriyor:
Bu madde kapsamında trafikten men edilen araçlar, men süresi bitse bile “tescil plakaları uygun hale getirilmeden” teslim edilmeyecek.
Yani plakanın standarda uygun hale getirilmesi, fiilen zorunlu olacak.
Hız İhlallerinde Yeni Tarife: Kademeli Para Cezası + Kademeli Ehliyet Geri Alma
Hız ihlali artık sadece para cezası değil; belirli eşiklerden sonra her seferinde ehliyete el koyma süreleri doğuruyor.
Yerleşim yeri içinde (şehir içi) yeni kademe
-
6–10 km/s: 2.000 TL
-
11–15 km/s: 4.000 TL
-
16–20 km/s: 6.000 TL
-
21–25 km/s: 8.000 TL
-
26–35 km/s: 12.000 TL
-
36–45 km/s: 15.000 TL
-
46–55 km/s: 20.000 TL
-
56–65 km/s: 25.000 TL
-
66 km/s ve üzeri: 30.000 TL
Yerleşim yeri dışında (şehir dışı) yeni kademe
-
11–15 km/s: 2.000 TL
-
16–20 km/s: 4.000 TL
-
21–25 km/s: 6.000 TL
-
26–30 km/s: 8.000 TL
-
31–40 km/s: 12.000 TL
-
41–50 km/s: 15.000 TL
-
51–60 km/s: 20.000 TL
-
61–70 km/s: 25.000 TL
-
71 km/s ve üzeri: 30.000 TL
Ehliyete el koyma (her seferinde)
Metne göre belirli hız kademeleri için ehliyete el koyma süreleri “her seferinde” uygulanıyor:
-
46–55 km/s bandındaki ihlaller: 30 gün
-
56–65 km/s bandındaki ihlaller: 60 gün
-
66+ (şehir içi) / 71+ (şehir dışı) bandındaki ihlaller: 90 gün
Radar tespit cihazına ağır yasak
Düzenleme, radar tespit/ikaz cihazlarının araçta bulundurulmasını ve imal/ithalini açıkça yasaklıyor:
-
Araçta bulundurana: 185.000 TL
-
İmal/ithal edene: 370.000 TL
-
Ayrıca el koyma ve mülkiyetin kamuya geçirilmesi gibi sonuçlar da metinde yer alıyor.
Kırmızı Işıkta “Tekrar” Dönemi: Ceza Kademeli, Son Nokta Ehliyet İptali
Kırmızı ışık ihlali “tek seferlik ceza” olmaktan çıkıyor; bir yıl içinde tekrar halinde ceza basamak basamak büyüyor.
Metindeki kademeye göre (bir yıl içinde):
-
2. ihlal: 10.000 TL
-
3. ihlal: 15.000 TL
-
4. ihlal: 20.000 TL
-
5. ihlal: 30.000 TL
-
6. ihlal: 80.000 TL ve ayrıca ehliyet iptali gündeme geliyor.
Ayrıca kırmızı ışık ihlaliyle kazaya sebebiyet verme halinde ehliyetin 60 gün geri alınması; belirli tekrar sayılarında 30/60/90 gün şeklinde artan geri alma süreleri de düzenlenmiş.
“Dur” İhtarına Uymayıp Kaçana: 200 Bin TL + 60 Gün Ehliyetsiz + 60 Gün Men
Denetimde “dur” ikazına rağmen kaçma fiili, yeni metinde en sert maddelerden biri:
-
200.000 TL
-
60 gün sürücü belgesinin geri alınması
-
60 gün trafikten men
Bu düzenleme, “kaçmanın” artık sadece adli bir risk değil; ağır idari sonuçları olan bir fiil olacağını gösteriyor.
Seyir Halinde Telefon Kullanımı: Her Tekrarda Katlanan Ceza + Ehliyete El Koyma
Yeni düzenleme, direksiyon başında telefon kullanımını kademeli hale getiriyor:
-
İlk ihlal: 5.000 TL
-
İkinci ihlal: 10.000 TL
-
Üçüncü ve sonrası: 20.000 TL + 30 gün ehliyete el koyma (her seferinde)
Alkol ve Uyuşturucu: “Sıfır Tolerans” Çizgisi
Metinde uyuşturucu ve denetimden kaçmaya ilişkin cezalar en yüksek başlıklardan:
Uyuşturucu/uyarıcı madde tespiti
-
150.000 TL
-
Ehliyet iptali
-
Yeniden ehliyet için en az 5 yıl bekleme koşulu, sürücü kursu/sınav süreci, psiko-teknik ve sağlık kurulu raporu şartları öngörülüyor.
-
Ayrıca TCK hükümleri de devreye girebiliyor.
Ölçümü reddetme
-
150.000 TL
-
5 yıl sürücü belgesinin geri alınması
Motosiklette Akrobasiye Büyük Ceza: Tek Teker, Sele Üstünde Ayağa Kalkma vb.
Düzenleme, motosikletle “gösteri/akrobasi” niteliğindeki sürüşe net yasak getiriyor:
-
46.000 TL
-
60 gün ehliyete el koyma
-
60 gün trafikten men
Metin ayrıca, 5 yıl içinde ikinci kez aynı kapsamda ehliyeti geri alınanların ehliyetinin iptal edilebileceğini düzenliyor.
Ambulans ve Geçiş Üstünlüğü: Yol Vermeyene 46 Bin TL + 30 Gün Men
Ambulans, itfaiye gibi geçiş üstünlüğü olan araçlara yol vermemek için:
-
46.000 TL
-
30 gün ehliyete el koyma
-
30 gün trafikten men
Tekrarında ise metin, ehliyet iptali ihtimalini güçlendiriyor.
Kış Lastiği ve Zincir: 6 Bin TL’den 24 Bin TL’ye
Kış koşullarına yönelik yaptırımlar da net:
-
Kış lastiği takmayan işletene: 6.000 TL
-
Zincir bulundurmayan kamyon/otobüs sürücüsüne: 6.000 TL
-
Zincir kullanmaması nedeniyle trafiği engelleyen ağır vasıtaya: 24.000 TL
Sosyal Medyada Trafik İhlalini Övme/Özendirme de Yasak: 25.000 TL
Düzenlemenin en tartışılmaya açık başlıklarından biri, “paylaşım” üzerinden yaptırım:
-
Trafik kural ihlalini özendirici görüntüleri alenen yaymak ve övmek yasaklanıyor.
-
İhlal halinde: 25.000 TL idari para cezası
Bu madde, “kural ihlalini normalleştiren içeriklere” karşı yeni bir idari yaptırım alanı yaratıyor.
Diğer Öne Çıkan Düzenlemeler: Takograftan Kiralık Araç Cezasına
Metinde ayrıca şu başlıklar öne çıkıyor:
-
Takograf zorunluluğu genişletiliyor, takograf/taksimetre/hız sınırlayıcıya müdahaleye yüksek ceza geliyor.
-
Bazı ihlallerde 185.000 TL, tekrarda 370.000 TL gibi rakamlar var.
-
-
Kiralık araçlarda ihlal anında aracın kirada olduğunun tespiti halinde ceza doğrudan kiracı adına düzenlenebilecek.
-
Ehliyet iadesi için, birçok maddede ortak şart olarak:
-
Bu Kanun kapsamındaki idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması
koşulu getiriliyor.
-
-
Bazı ihlallerde ikinci kez yakalananlar için ehliyet iptali mekanizması açık şekilde yazılıyor.
-
Araç üzerinde mevzuata aykırı teknik değişikliklerde:
-
5.000 TL + “uygun hale gelene kadar men”
-
Gürültü/rahatsızlık boyutunda ise ek 16.000 TL ve 30 gün men gibi sonuçlar var.
-
Ne Değişiyor? “İhlali Tekrarla = Ehliyeti Kaybet” Dönemi
Yeni yaklaşımın omurgası, tek seferlik cezadan çok tekerrür (tekrar) mantığı. Metin, birçok maddede “son ihlalden geriye doğru” belirli bir zaman aralığında tekrar halinde:
-
Para cezasını katlıyor,
-
Ehliyete el koyma süresini uzatıyor,
-
Belirli eşikte ehliyet iptali yolunu açıyor,
-
Aracı trafikten men ederek günlük hayatı doğrudan etkileyen sonuçlar doğuruyor.
Üstelik sadece sürücü değil, bazı başlıklarda işleten/sahip de “sürücü ben değildim” savunmasının arkasına saklanamıyor; metinde işletene denetim ve tedbir yükümlülüğü açıkça yükleniyor.
